Jarosław Mazanek
Zakład przez ponad rok przerobił też około 1500 ton baterii litowo-jonowych jakie są w niemal wszystkich urządzeniach elektronicznych: telefonach, laptopach, bateriach samochodów elektrycznych. A w nich są kolejne cenne surowce: nikiel, kobalt, mangan i lit.
Niech o skali dokonań zakładu Grupy Elemental w Zawierciu (Elemental Strategic Metals) zaświadczą suche liczby ilustrujące osiągnięcia w 2025 roku. Przerób materiałów zawierających PGM (materiały z grupy platynowców) pozwoliło na wyprodukowanie około 650 kg platyny, 1000 kg palladu i 120 kg rodu. Z kolei przerób baterii litowo-jonowych osiągnął poziom 1500 t, z czego wyprodukowano około 825 t czarnej masy zawierającej metale takie jak nikiel, kobalt, mangan i lit. Warto odnieść te dane do potencjału zakładu: 12 tys. ton baterii oraz 6 tys. ton katalizatorów, poddawanych recyklingowi w ciągu roku. Co godne podkreślenia w kontekście wymogów „zielonej gospodarki”, ESM zasilany jest energią ze słońca pozyskiwaną z farmy fotowoltaicznej o mocy 12 MW, połączonej z największym obecnie w kraju magazynem energii elektrycznej o pojemności 14 MWh i mocy 5 MW.
-Zakład otwarty w drugiej połowie czerwca 2024 roku w Zawierciu to jeden z najnowocześniejszych na świecie przykładów tzw. urban mining, czyli górnictwa miejskiego. Będzie on w 100 proc. odzyskiwać surowce pochodzące z recyklingu – podkreśla Sylwester Puczen, Head of Communication Grupy Elemental (GE). – W ten sposób w znaczącym stopniu przyczyni się do niezależności surowcowej Unii Europejskiej i tym samym Polska będzie odgrywać kluczową rolę w gospodarce obiegu zamkniętego – dodaje S. Puczen.
ESM odzyskuje aż 8 surowców bezcennych dziś dla nowoczesnych gospodarek
Otwarcie Elemental Strategic Metals było kamieniem milowym w historii Grupy Elemental, powstałej w 2010 roku w Grodzisku Mazowieckim, funkcjonującej obecnie w 35 krajach, na 4 kontynentach. Dość powiedzieć, że jeśli na świecie odzyskuje się rocznie 600 ton metali szlachetnych z grupy platynowców, bezcennych we wszelakich najnowocześniejszych technologiach – głównie palladu, platyny i rutenu – to z tego aż 15 proc. będzie odzyskiwanych w ESM. Jeśli Unia Europejska wymienia 34 pierwiastki/surowce krytyczne, niezbędne dla funkcjonowania nowoczesnych gospodarek, to odzysk aż 8 takich pierwiastków na dużą skalę przemysłową kobalt, lit, mangan, miedź i nikiel oraz platynowce: pallad, platyna i rod – oferuje ESM. Dzięki inwestycji (do niedawna na poziomie ponad 600 mln zł) Grupa Elemental zintegrowała pionowo tę linię biznesową – obecnie ma pod kontrolą cały łańcuch wartości od zbiórki, poprzez przetwarzanie wstępne, przetapianie (huta) i rafinację. Na końcu tego procesu otrzymuje metale w czystości bliskiej 100 proc.
Światowy rozwój i lukratywny interes dzięki odzyskowi surowców krytycznych
Można już odnotować wiele globalnych korzyści dzięki pozyskiwaniu w ramach urban mining surowców krytycznych.
Po pierwsze, w ramach urban mining przetwarza się m.in. e-odpady, materiały zawierające metale szlachetne, baterie litowo-jonowe i odzyskuje cenne surowce w sposób znacznie bardziej przyjazny środowisku naturalnemu niż ze złóż naturalnych, wymagających choćby większego zużycia wody i energii elektrycznej. Należy przy tym wspomnieć również o tym, że urban mining pozwala na uniknięcie stosowania surtowców produkowanych z wykorzystaniem często prawie niewolniczej pracy, również dzieci.
Po drugie, klasyczne wydobycie nie jest już w stanie sprostać zapotrzebowaniu na urządzenia elektryczne i elektroniczne. W ciągu najbliższych 15 lat, wg badań ONZ z ub.r. możemy spodziewać się 3 mld nowych konsumentów wspomnianych urządzeń.
Po trzecie, znaczna część surowców strategicznych przestaje być dostępna w klasyczny sposób. Zbawienny w powyższym kontekście urban mining zaspokaja obecnie ok. 40 proc. zapotrzebowania na surowce krytyczne oraz metale ziem rzadkich i ten odsetek będzie rósł.
Po czwarte, na całym świecie mamy rocznie do odzyskania ponad – jak wylicza The Global E-waste Monitor – 50 mln ton odpadów elektrycznych i elektronicznych (do 2030 roku liczba ta ma wzrosnąć do 74 mln ton).
Po piąte wreszcie – odzysk surowców z wcześniej wspomnianych odpadów staje się coraz bardziej efektywny w wymiarze kosztów. Dość powiedzieć, że w odpadach można znaleźć nawet 50-krotnie wyższe stężenie metali i minerałów niż w rudach wydobywanych z tradycyjnych kopalń, a to także wizja coraz bardziej lukratywnego interesu. Wymogiem są, oczywiście, skala dostarczanych odpadów, technologie odzysku i recyklingu oraz niezbędny kapitał. Grupa Elemental wraz ze swoimi partnerami posiada te trzy elementy, co pozwala jej się rozwijać i skutecznie działać w obszarze zrównoważonej gospodarki.
POLVOLT wart 1 mld USD drugi projekt Grupy Elemental w Zawierciu
Uznany przez pod koniec marca br. przez Komisję Europejską za strategiczny – w rozumieniu Critical Raw Materials Act (CRMA) - projekt POLVOLT ruszył w Zawierciu właśnie w 2025 roku. Inwestycja o wartości docelowo ok. 1 mld USD realizowana jest przez Elemental Battery Metals - spółkę celową Grupy Elemental. W ramach projektu do 2030 r. ma powstać nowy zakład produkujący metale o krytycznym znaczeniu dla gospodarki europejskiej. To największa w kraju inwestycja typu greenfield autorstwa polskiej firmy prywatnej. Projekt POLVOLT obejmuje obszar związany z budową huty i rafinerii tzw. battery metals, czyli ekstrakcji litu, niklu i kobaltu oraz obszar związany z miedzią.
Realizowany w Zawierciu projekt POLVOLT jest wieloetapowy i zajmie około siedmiu lat. W ciągu najbliższego roku nastąpi zamknięcie finansowania projektu i znacznej części prac projektowych.
- Z dumą mogę podkreślić fakt, że w minionym roku w kontekście Polvolt zostaliśmy docenieni i obdarzono nas wyjątkowym zaufaniem. Od polskiego państwa dostaliśmy grant w wysokości ponad 1 mld zł. To program z TCTF (Temporary Crisis and Transition Framework). Jednocześnie Komisja Europejska zaproponowała nam grant w wysokości 150 mln euro z Funduszu Innowacyjności (Innovation Fund). Obecnie pracujemy nad tą umową regulującą wypłatę i wykorzystanie tego grantu. W mojej opinii powinniśmy podpisać ją na początku przyszłego roku – podsumowuje Maciej Dudzic, członek zarządu Elemental Battery Metals oraz Elemental Strategic Metals.
– Można bez cienia przesady stwierdzić, że w 2025 roku zakład w Zawierciu Grupy Elemental awansował do ligi globalnej urban mining – konkluduje M. Dudzic.
Napisz komentarz
Komentarze