NA SZLAKU KOSYNIERÓW Z OKOLIC SZCZEKOCIN

W poprzednich 18 latach w rajdzie brało rocznie udział ponad 700 uczestników ze szkół powiatów: jędrzejowskiego, włoszczowskiego, zawierciańskiego. Organizatorzy uroczystości i rajdów to Towarzystwo Kulturalne im. T. Kościuszki w Szczekocinach, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w Szczekocinach oraz gminy: Szczekociny, Słupia, Moskorzew oraz Oddział P.T.T.K. Zawiercie.
Szlak Kosynierów oznaczony jest kolorem żółtym, jego długość to 16 km. Czas przejścia to około 4-5 godzin. Szlak został wyznaczony w 1982 roku przez działaczy P.T.T.K. z Częstochowy i Kielc oraz gminy Szczekociny, Moskorzew, Słupia. Huta Częstochowa wykonała wiązki metalowych kos, które do dziś zachowały się na szlaku Kosynierów.
Stosunek sił w bitwie 6 czerwca 1794 roku był niekorzystny dla strony polskiej. Przewaga połączonych pod Szczekocinami sił rosyjsko – pruskich wyniosła 26,5 tysiąca wobec 15 tysięcy Polaków, w artylerii 133 armaty wobec 33 armat Kościuszki. O przegranej zadecydowała pomoc samego króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II. Nazajutrz po bitwie 7 czerwca król pruski zorganizował ucztę w pałacu szczekocińskim niszcząc jego zabytki, które odbudowała właścicielka pałacu Urszula z Morsztynów Dembińska zaciągając kredyt w banku niemieckim.
Wspomniana bitwa rozegrała się na wschód od Szczekocin w czworoboku między wsiami: Goleniowy, Wywła, Rawka, Chebdzie.
Dokładny opis bitwy autorstwa Zygmunta Waltera Janke został umieszczony w wydawnictwie „25 lata Towarzystwa Kulturalnego im. T. Kościuszki w Szczekocinach 1992 – 2017” (str. 111 – 186). Ziemia z pola bitwy przekazana została do Kopca Kościuszki w Krakowie oraz do Maciejowic. Ciekawym wydarzeniem była rekonstrukcja i inscenizacja bitwy, która odbyła się w 2014 roku w Wywle. 
Pieszą wędrówkę na Szlak Kosynierów możemy rozpocząć od placu T. Kościuszki na rynku w Szczekocinach, gdzie stoi pomnik Naczelnika z 1917 r. Godny zwiedzenia jest XVII–wieczny kościół pw. św. Bartłomieja z pomnikiem Dembińskich. W sali konferencyjnej urzędu miasta obejrzeć można duży obraz „Bitwa T. Kościuszki pod Szczekocinami” oraz szkice i obrazy ilustrujące bitwę. Idąc wzdłuż Pilicy dochodzimy do zespołu pałacowo – parkowego fundacji rodu Dembińskich. Kierując się do ul. Żeromskiego mijamy zalew i dochodzimy do przysiółka Chałupki, gdzie w 2012 roku była katastrofa kolejowa. Za Chałupkami leży kopiec Prusaków z krzyżem. Kolejny kopiec Kosynierów leży w kolonii Wywła, gmina Słupia. Pomnik – mogiła upamiętnia chłopskiego bohatera Bartosza Głowackiego, tysiąc żołnierzy oraz 2 generałów: Józefa Wodzickiego i Jana Grochowskiego. Idąc na północ dochodzimy do kopca T. Kościuszki w Chebdziu, gmina Moskorzew. To miejsce dowodzenia T. Kościuszki, naprzeciw usytuowane były oddziały Rosjan koło Przybyszowa i Prusaków w Wywle. Schodząc ze wzgórza dochodzimy do Moskorzewa gdzie zwiedzamy XIV–wieczny kościół i zbór ariański z XVI wieku. Tu 16-kilometrowy szlak kończy się.
Czesław Orliński