KSZTUSIEC –CHOROBA NIE TYLKO DZIECI

Krztusiec przez wiele lat uważany był za groźną i bardzo zaraźliwą chorobę zakaźną dzieci. Szczepienia ochronne przyczyniły się do zmiany sytuacji epidemiologicznej, rzadziej chorują małe dzieci.

Od kilkunastu lat obserwowany jest wzrost zachorowań na krztusiec u dzieci starszych, młodzieży i osób dorosłych. Związane jest to z wygasaniem odporności poszczepiennej. Odporność nabyta w wyniku szczepienia lub przechorowania krztuśca zanika po około 6-12 latach. Krztusiec u nastolatka najczęściej objawia się długotrwałym, suchym kaszlem. Zdarzają się także przypadki o bardziej uciążliwym przebiegu: ataki kaszlu zakończone wymiotami, zaburzenia snu związane z intensywnymi napadami kaszlu w nocy. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia przewlekający się kaszel u osoby dorosłej, zwłaszcza trwający powyżej trzech tygodni, powinien być diagnozowany w kierunku krztuśca. Osoby dorosłe i nastolatki chorujące na krztusiec stanowią zagrożenie dla noworodków lub niemowląt z nieukończonym cyklem szczepień podstawowych przeciw krztuścowi. Krztusiec jest trudny do rozpoznania z tego powodu może być mylnie diagnozowany i w konsekwencji leczony jak zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli czy astma, co dla pacjentów oznacza niepotrzebną terapię niewłaściwymi lekami oraz niepotrzebnie poniesione koszty. Proces chorobowy obejmuje trzy okresy: nieżytowy, kaszlu napadowego i rekonwalescencji. Okres nieżytowy trwa około dwóch tygodni. Do zakażenia od osoby chorej dochodzi drogą kropelkową w okresie kaszlu napadowego, który może trwać średnio około 21 dni. W okresie rekonwalescencji napady stopniowo stają się lżejsze i mniej częste. Mogą jednak występować długo, nawet przez kilka miesięcy. Z uwagi na wzrastającą liczbę zachorowań na krztusiec wśród młodzieży i dorosłych w wielu krajach Europy (m.in.. w Niemczech, Belgii, Włoszech, Francji) wprowadzono już obowiązkowe szczepienia przeciwkrztuścowe dla nastolatków. Nad przygotowaniem podobnych zaleceń dotyczących szczepień u młodzieży i dorosłych pracuje Polskie Towarzystwo Wakcynologii. Obecnie zgodnie z obowiązującym w Polsce Programem Szczepień Ochronnych ostatnią dawkę szczepionki przeciw krztuścowi podaje się w szóstym roku życia. Na polskim rynku dostępne są szczepionki przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi przeznaczone dla osób w wieku od 4 roku życia (bez określenia górnej granicy wiekowej). Osoby, którym szczególnie zaleca się szczepienie było niekompletne, osoby u których zanikły przeciwciała z uwagi na czas, który upłynął od ostatniego szczepienia. O profilaktykę krztuśca i szczepienia przeciwko tej chorobie zapytaj swojego lekarza rodzinnego.

Marek Olenderek