Ile waży miesięczny w portfelu?
Nominalnie najdroższe bilety uprawniające do przejazdów przez cały miesiąc są w Bydgoszczy (148 zł), Toruniu (145 zł) i Lublinie (142 zł). Zaś najmniej płacą za niego we Wrocławiu (90 zł), Krakowie (99 zł) i Elblągu (108 zł). Jednak dopiero porównanie tych kosztów z zarobkami daje odpowiedź ile ważą w budżecie przeciętnego mieszkańca tego miasta.
Warszawiacy, których mediana zarobków wynosi ok. 10 tys. zł, wydają na niego jedynie 1,1 proc. Podobnie jest w Krakowie (1,09 proc.) i Wrocławiu (1,02 proc.), przy czym w dwóch ostatnich w cenach dla mieszkańców z lokalną ulgą. W Gdańsku i Gdyni to ok. 1,3 proc.Tymczasem mieszkańcy Bydgoszczy, Torunia, Bielska-Białej i Częstochowy oddają na ten sam cel aż 1,86–1,97 proc. miesięcznej pensji, czyli prawie dwa razy więcej. Wynika to po części z tego, że zarabiają o jedną czwartą do niemal jednej trzeciej mniej niż warszawiacy.
W Krakowie miesięczny najtańszy, a jednorazowy najdroższy
Przy biletach jednorazowych obraz jest bardziej zróżnicowany. Bilet 60-minutowy w Częstochowie (5,80 zł) i 70-minutowy w Bielsku-Białej (6 zł) to ok. 0,08 proc. mediany. Kraków ma nominalnie najdroższy bilet na jeden przejazd (8zł) ale stanowi to 0,088 proc. mediany. Wraz z Poznaniem (7 zł - 0,086 proc. mediany) miasta te wypadają tu na podobnym poziomie, a nawet nieco gorzej. Najlepszą sytuację mają warszawiacy, którzy za bilet 75- minutowy (4,40 zł) płacą zaledwie 0,044 proc. mediany, czyli o połowę mniej niż mieszkańcy Częstochowy czy Bielska-Białej.
Przeciętny domowy budżet ma swoje granice. Gdy codzienny dojazd zabiera pokaźną część dochodu, to każda dodatkowa pozycja, jest dla wielu rodzin odczuwalna.
- W miastach, gdzie zarabia się mniej, zasobność portfela wyznacza to, jak łatwo bądź ciężko przychodzi regulowanie zobowiązań. Jak wynika z najnowszych danych obecnie już ponad 132 tys. osób widnieje w rejestrze dłużników za jazdę bez ważnego biletu. Warto dlatego zastanowić się dwa razy czy taka „oszczędność” popłaca. Niezapłacony bilet może bowiem z czasem skończyć się wpisem do wspomnianego rejestru co utrudnia często nawet tak prozaiczne rzeczy jak zakup telefonu czy sprzętu AGD - mówi Piotr Maciągowski, ekspert firmy On The Go, dostawcy oprogramowania do zarządzania wierzytelnościami.
Jesień podnosi liczbę dłużników
Tymczasem stale rosnące koszty komunikacji są zmorą wszystkich pasażerów. Szczególnie odczuwalne jest to jesienią. Jak wynika z najnowszego raportu BiGInfoMonitor, tuż po wakacjach liczba gapowiczów zaczyna rosnąć, a październik i listopad przynoszą największy odsetek osób zalegających z opłatami za przejazdy bez biletu.
Według tego raportu przeciętny dłużnik z tytułu jazdy bez biletu zalegał na koniec maja z kwotą ok. 1570 zł, a najliczniejszą grupę wśród dłużników stanowią osoby w wieku 35–44 lata. Ten obraz uzupełniają dane ERIF, z których wynika, że niemal sześć na dziesięć negatywnych wpisów konsumentów dotyczy zobowiązań poniżej 3 tys. zł. Zaległości za bilet wpisują się więc w szerszy wzorzec: dominują niewielkie kwoty, których jest bardzo dużo.
- Mamy tu do czynienia z dużą liczbą drobnych spraw i jednocześnie z wyraźną sezonowością. Pojedyncza zaległość to zwykle kwota rzędu kilkuset czy kilku tysięcy złotych, ale jesienią takich spraw przybywa, a każda wymaga tych samych czynności: wezwania, przypomnienia, a czasem zgłoszenia do rejestru. Zarządcy transportu powinni więc już wcześniej przygotować procesy i zespoły, żeby żadna, nawet niewielka zaległość nie czekała w kolejce - ocenia Michał Kik, ekspert OTG.
Miasta nie radzą sobie ze ściganiem gapowiczów
Przy takim stosunku kosztów do zarobków, rosnąca liczba dłużników nie powinna specjalnie zaskakiwać. Skoro w średnich miastach bilet pochłania prawie dwa razy większą część pensji niż w największych aglomeracjach, można się spodziewać, że zaległości łatwiej tam powstają i trudniej je spłacić. A to rodzi kolejne problemy.
- Zdarza się, że systemy, na których pracują zakłady komunikacji, powstawały w czasach, gdy spraw było znacznie mniej, i dziś trudno im nadążyć za ich liczbą. Każdy krok wykonywany ręcznie wydłuża proces, a w tym czasie zaległość się starzeje. Często najprostszym rozwiązaniem wydaje się zatrudnienie kolejnych osób, które obsłużą narastające problemy.
Tymczasem na rynku są już rozwiązania, które pozwalają dobrze zarządzać takim portfelem bez rozbudowy zespołu. Należą do nich na przykład automatyczne wezwania i przypomnienia wysyłane w ustalonej kolejności oraz OCR, czyli odczyt danych ze skanów i zdjęć dokumentów, który oszczędza ręczne przepisywanie - wyjaśnia Michał Kik.
Za „darmowe” przejazdy też ktoś musi zapłacić
Obraz byłby niepełny bez miast, w których bilety na komunikację miejską zniknęły całkowicie. W naszym rejonie bezpłatna komunikacja funkcjonuje w Zawierciu. Takie przejazdy wbrew nazwie nie są jednak „darmowe”, bo ich koszt musi pokryć budżet samorządu, czyli podatnicy.
Po ośmiu latach z bezpłatnej komunikacji wycofał się np. Szczecinek, a powodem były właśnie rosnące koszty tego rozwiązania. Skarżysko-Kamienna z kolei zawęziło bezpłatne przejazdy do posiadaczy Karty Mieszkańca. Natomiast w Wągrowcu, gdzie przewoźnik raportował wysokie straty, radni zdecydowali mimo to o pozostawieniu darmowej komunikacji.
- Bezpłatny przejazd nie oznacza braku kosztów ani braku zobowiązań. Ale gdy miasto wraca do biletów, wracają kontrole, opłaty dodatkowe i należności, które trzeba obsłużyć. Te przykłady pokazują, że wpływy z biletów pokrywają jedynie część kosztów komunikacji.
Każda niezapłacona kara obniża ten wynik jeszcze bardziej, dlatego o opłacalności powrotu do biletów decyduje także to, ile należności uda się odzyskać - podsumowuje Piotr Maciągowski.
Komunikacja miejska stale drożeje, co szczególnie dotkliwie odczuwają mieszkańcy miast, w których zarabia się mniej. Tymczasem część pasażerów zawsze będzie jeździć bez biletu. Oznacza to, że samorządy będą stale „na minusie“ przy finansowaniu transportu publicznego, a przykład miast, które wracają do biletów, pokazuje, że bezpłatne przejazdy go nie rozwiązują.

Napisz komentarz
Komentarze