Bitwa pod Mełchowem, rozegrała się 30 września 1863 roku. Oddziały powstańcze dowodzone przez płk. Zygmunta Chmieleńskiego starły się z wojskami Imperium Rosyjskiego. Podczas walk ciężko ranny został Adam Chmielowski, późniejszy św. Brat Albert.
Tegoroczne uroczystości rozpoczną się o godz. 10.45 złożeniem kwiatów na mogile powstańczej na starym cmentarzu w Lelowie. O godz. 11 w kaplicy św. Brata Alberta w Mełchowie odprawiona zostanie msza w intencji poległych.
Następnie uczestnicy przejdą pod mogiłę powstańczą, gdzie odbędą się apel poległych, salwa honorowa i historyczne wspomnienie wydarzeń sprzed 163 lat.
Najbardziej widowiskowa część rozpocznie się o godz. 13. Na polach pod Mełchowem rekonstruktorzy ponownie odtworzą walki z czasów powstania styczniowego. Będzie można zobaczyć jazdę powstańczą, artylerię, kosynierów oraz kawalerię.
PROGRAM UROCZYSTOŚCI
10:45 – Złożenie kwiatów na mogile powstańczej na starym cmentarzu w Lelowie.
11:00 – Msza Święta w intencji poległych mieszkańców w kaplicy św. Brata Alberta w Mełchowie.
Następnie:
- przemarsz pod mogiłę powstańczą,
- apel poległych,
- salwa honorowa,
- wspomnienie o bitwie pod Mełchowem.
13:00 – Inscenizacja walk z epoki powstania styczniowego w wykonaniu:
- Pułku „Żuawów Śmierci”,
- Grupy Rekonstrukcji Historycznej „9 Rota 1863”,
- Stowarzyszenia Kawaleryjskiego im. 22 Pułku Ułanów Podkarpackich,
- Jazdy Powstańczej,
- Oddziału Artylerii,
- Kosynierów,
- Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Patria”,
- Zespołu Folklorystycznego Ziemi Lelowskiej.
14:00 – Wspólna grochówka.
Tutaj pamięć nie zależy od okrągłej rocznicy
I właśnie regularność wyróżnia Mełchów na tle wielu lokalnych obchodów historycznych.
Według informacji Gminy Lelów inscenizacja bitwy organizowana jest corocznie, w ostatnią sobotę września, od 2002 roku. Gminne archiwum dokumentuje kolejne edycje wydarzenia, a w 2025 roku na polach pod Mełchowem również odtwarzano starcie powstańców z wojskami rosyjskimi.
Można więc zadać szersze pytanie: dlaczego podobnej regularności nie udaje się zachować wszędzie tam, gdzie na Jurze rozgrywały się ważne epizody powstania styczniowego?
Historia regionu nie zmienia się przecież wraz z kalendarzem wydarzeń samorządowych. Rocznice przypadają każdego roku.
W Mełchowie tę zasadę najwyraźniej potraktowano dosłownie.
A gdzie historia lubi rok wyborczy?
Na tym tle konsekwencja Lelowa zwraca uwagę jeszcze bardziej. Inscenizacje dwóch innych bitew powstania styczniowego związanych z naszym regionem – pod Janowem oraz pod Mrzygłodem – miały charakter okazjonalnych widowisk przygotowanych przy okazji rocznic. Ciekawym zbiegiem okoliczności jest jednak to, że w obu przypadkach ich organizacja przypadła na lata wyborcze.
Oczywiście sam kalendarz nie przesądza, dlaczego samorządy zdecydowały się właśnie wtedy sięgnąć po rekonstrukcje historyczne. Trudno jednak nie zauważyć różnicy pomiędzy okazjonalnym przypominaniem sobie o lokalnej historii a Mełchowem, gdzie pamięć o bitwie pielęgnowana jest regularnie.
A że 2027 rok będzie rokiem kolejnych wyborów parlamentarnych, pozostaje nam z zainteresowaniem obserwować lokalne kalendarze imprez. Obecna kadencja Sejmu rozpoczęła się 13 listopada 2023 r. i zgodnie z Konstytucją parlament wybierany jest na czteroletnią kadencję.
Kto wie, jakie zapomniane bitwy, rocznice i historyczne inscenizacje przypomną nam się w przyszłym roku. Historia przecież lubi zataczać koło. W naszym regionie – jak widać – czasem wyjątkowo blisko urn wyborczych.
Napisz komentarz
Komentarze