Janusz Strzelczyk
W oficjalnej informacji Kurii Częstochowskiej, podpisanej przez ks. Mariusza Bakalarza, rzecznika prasowego Archidiecezji Częstochowskiej czytamy:
Zespół tworzony przez arcybiskupa metropolitę częstochowskiego ma być zespołem ekspertów, którzy w sposób profesjonalny dokonają badania zbiorów archiwalnych, przeanalizują podjęte wcześniej działania oraz przyjmą sygnały o ewentualnych krzywdach lub zaniedbaniach. Nie będzie żadną formą komisji śledczej lub trybunału, ale organem dokonującym kwerendy, obiektywnej oceny podjętych czynności lub ich zaniechania, a także opracowującym wytyczne co do koniecznych działań. Przedmiotem badań będą zarówno zarzuty o przestępstwa wobec nieletnich, ale także wobec dorosłych.
Jak to wskazano w komunikacie, arcybiskup metropolita częstochowski, podobnie jak pozostali polscy biskupi, oczekuje na ustalenia, które mają być podjęte podczas marcowego Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski. Jeśli powstanie projektowana niezależna komisja KEP, powołany w archidiecezji częstochowskiej Zespół będzie z nią ściśle współpracował wspomagając w realizacji jej działań. Jeśli nie dojdzie do jej ustanowienia, wówczas jej zadania podejmie Zespół.
Skład personalny zespołu będzie podany po Zebraniu Plenarnym KEP w marcu. Zgodnie z komunikatem tworzyć go będą osoby specjalizujące się w prawie kanonicznym (dla oceny zachowania zasad prawa kościelnego), w prawie świeckim (dla oceny działań określonych polskim porządkiem prawnym), a ponadto w psychologii klinicznej i terapii uzależnień (w celu oceny koniecznego wsparcia dla osób pokrzywdzonych) oraz historii i archiwistyce (dla fachowej oceny zbiorów archiwalnych i organizacji pracy). Zespół może być poszerzany o współpracowników i konsultantów z różnych dyscyplin i specjalizacji, kiedy zachodzić będzie taka potrzeba.
Jako cezurę czasową przyjęto rok 1945, co jest standardem w pracach podobnych gremiów w Polsce i w Europie. Zbiory archiwalne archidiecezji częstochowskiej są do pełnej dyspozycji Zespołu oraz Komisji KEP, jeśli ta zostanie powołana i podejmie swe działania.
Należy zaznaczyć, że w przypadku zgłoszeń dotyczących niewłaściwego postępowania duchownych, osób konsekrowanych i świeckich pełniących posługę w Kościele, archidiecezja częstochowska podejmuje działania określone w prawie kanonicznym oraz w prawie obowiązującym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (jeśli zarzucane czyny stanowią także naruszenie polskiego porządku prawnego). Chcemy jednak poddać te działania obiektywnej ocenie ekspertów, a archiwalia koniecznej analizie.
Raport diecezji sosnowieckiej o nadużyciach seksualnych duchownych
12 lutego Diecezja Sosnowiecka ujawniła pierwszą część raportu Komisji "Wyjaśnienie i Naprawa", w sprawie przypadków wykorzystania seksualnego osób małoletnich. Komisja "Wyjaśnienie i Naprawa" została powołana w 2024 r. przez biskupa sosnowieckiego Artura Ważnego. W skład komisji wchodzą duchowni i świeccy eksperci. Zadaniem komisji jest analiza spraw dotyczących wykorzystania seksualnego osób małoletnich, a także ocena sposobu reagowania przełożonych na zgłoszenia i sygnały o nadużyciach oraz wypracowanie rekomendacji na przyszłość
Raport obejmuje okres od powstania diecezji w 1992 r. do 31 stycznia 2026 r. Liczy 90 stron i zawiera analizę przypadków wykorzystania seksualnego osób małoletnich, ocenę działań przełożonych oraz rekomendacje zmian. Zidentyfikowano 29 osób związanych z diecezją, w tym 23 duchownych oraz 4 osoby świeckie, takie jak animator wspólnoty, organista czy katecheta, a także kleryka, który formalnie nie jest jeszcze duchownym, oraz zakonnika.
W siedmiu są przestępstwa potwierdzone. W czterech przypadkach domniemany sprawca nie żyje. Dziesięć spraw jest w trakcie badania, a w pięciu przypadkach zarzuty nie zostały potwierdzone.
Komisja poinformowała również o przypadkach już rozstrzygniętych i zastosowanych karach. Jak zaznaczono, sześciu księży dopuściło się przestępstw, które zostały potwierdzone i zakończyły się sankcjami. W dwóch przypadkach duchowni zostali wydaleni ze stanu kapłańskiego. Jeden otrzymał dożywotni zakaz posługi duszpasterskiej oraz kontaktu z małoletnimi. W innym przypadku zastosowano czasowy zakaz pracy z dziećmi i młodzieżą. Jeden duchowny został ukarany na gruncie prawa państwowego, a jego proces kanoniczny wciąż trwa. W jednym przypadku zastosowano upomnienie kanoniczne dotyczące zdarzeń sprzed kilkudziesięciu lat.
W raporcie stwierdzono, że minimalna liczba skrzywdzonych to 50 osób. Komisja zastrzegła, że ofiar mogło być więcej. 96 proc. znanych przypadków dotyczyło dzieci poniżej 15. roku życia. Dwukrotnie częściej osobami skrzywdzonymi były dziewczynki.
Od 1992 r. w diecezji sosnowieckiej pracowało łącznie 590 księży diecezjalnych. Zidentyfikowane 19 przypadków oznacza 3,2 proc. tej grupy. Dane światowe mówią, że problem wykorzystania seksualnego osób małoletnich dotyczy od 2 do 6 proc. duchownych, a więc wynik ten mieści się w środku tego przedziału, powiedział przewodniczący komisji Tomasz Krzyżak.
W raporcie podkreślono poważne nieprawidłowości w sposobie reagowania na sygnały o nadużyciach. Dochodziło do bagatelizowania zgłoszeń i niewłaściwej oceny sytuacji. Nie dawano wiary osobom zgłaszającym przestępstwo i sprawy próbowano rozwiązywać "środkami duszpasterskiej troski", co w praktyce oznaczało przeniesienie księdza do innej parafii.
Komisja podała przykład duchownego, wobec którego sygnały pojawiały się od początku lat 90., jednak nie podejmowano zdecydowanych działań. Po przeniesieniu do innej parafii miał skrzywdzić kolejne osoby.
Zwrócono też uwagę na brak realnego nadzoru nad duchownymi objętymi zakazami. W jednym z przypadków ksiądz, który nie mógł pełnić funkcji duszpasterskich, odprawiał msze w innej parafii.
Komisja do spraw pedofilii w diecezji łódzkiej i komisja ogólnopolska
W 2025 roku, kardynał Grzegorz Ryś, ówczesny metropolita łódzki (dziś krakowski) powołał diecezjalną komisję do zbadania zjawiska wykorzystania seksualnego osób małoletnich. Jest to komisja niezależna – prowadzona przez ekspertów (prawników, historyków, psychologów), którzy dobiorą sobie samodzielnie współpracowników, jak i wypracują reguły działania.
W 2025 roku Komisja Episkopatu Polski poinformowała, że prymas Polski abp Wojciech Polak zakończył działalność przy tworzeniu Komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystania seksualnego osób małoletnich w Kościele. Biskupi powołali Zespół ds. opracowania dokumentów dotyczących funkcjonowania Komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystania seksualnego osób małoletnich przez niektórych duchownych, którego przewodniczącym został biskup gliwicki Sławomir Oder.
Napisz komentarz
Komentarze