Małe firmy ze Śląska mogą kontrolować zwolnienia lekarskie. Wielu przedsiębiorców nadal z tego nie korzysta

Jedno L4 potrafi sparaliżować małą firmę

Mikro i małe przedsiębiorstwa stanowią fundament śląskiej gospodarki. Jednocześnie to właśnie one najbardziej odczuwają skutki absencji pracowników. W kilkuosobowym zespole nieobecność jednej osoby często oznacza konieczność przejęcia obowiązków przez pozostałych pracowników, opóźnienia w realizacji zleceń, a niekiedy również utratę klientów czy przychodów.
Skala absencji chorobowej w Polsce od lat utrzymuje się na wysokim poziomie. Według danych ZUS tylko w 2025 roku odnotowano ponad 290 milionów dni absencji chorobowej, a lekarze wystawili 27,5 miliona zwolnień lekarskich. Choć zdecydowana większość pracowników korzysta z L4 zgodnie z jego przeznaczeniem, dane Conperio pokazują, że problem nieprawidłowości jest zauważalny. W 2025 roku 34% kontroli przeprowadzonych przez firmę wykazało nieprawidłowości w wykorzystywaniu zwolnień chorobowych.

Mali przedsiębiorcy zyskali nowe uprawnienia

Od 13 kwietnia 2026 roku również przedsiębiorcy zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób mogą zlecać kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich. W praktyce oznacza to, że właściciele mikro i małych firm otrzymali narzędzie, z którego dotychczas korzystali głównie więksi pracodawcy. W województwie śląskim, gdzie zdecydowaną większość przedsiębiorstw stanowią mikro i małe firmy, nowe przepisy mogą mieć szczególne znaczenie dla rodzinnych firm usługowych, handlowych czy produkcyjnych.
- Skutki absencji najbardziej odczuwają właśnie mikro i małe firmy. Wielu przedsiębiorców nadal zakłada, że możliwość kontroli przysługuje wyłącznie dużym zakładom pracy. Tymczasem od kwietnia przepisy dają takie uprawnienie również najmniejszym pracodawcom. To rozwiązanie nie ma na celu podważania zasadności choroby, ale daje możliwość weryfikacji, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego przeznaczeniem w sytuacjach budzących uzasadnione wątpliwości - mówi Mikołaj Zając, ekspert rynku pracy i prezes polskiej firmy doradczej Conperio.

Kiedy warto skorzystać z kontroli?

Eksperci podkreślają, że wielu przedsiębiorców nadal nie korzysta z przysługujących im uprawnień wyłącznie dlatego, że nie wie o zmianach przepisów. Tymczasem możliwość przeprowadzenia kontroli stanowi legalne narzędzie wspierające ochronę organizacji pracy i ograniczanie skutków nieuzasadnionej absencji.
Przedsiębiorcy mogą przeprowadzać kontrole samodzielnie lub skorzystać z pomocy wyspecjalizowanych podmiotów zajmujących się tego typu weryfikacją. W praktyce pozwala to zorganizować kontrolę w krótkim czasie, nawet do 24 godzin od zgłoszenia. (red)